WYRZUTY SUMIENIA

By admin|Listopad 13, 2015|Sympatia|0 comments

Dlatego np. „wyrzuty sumie­nia” byłyby tylko bezpośrednim uczestniczeniem w tych rozmaitych aktach dezaprobaty obserwatora. Trzeba tu po­wiedzieć: z pewnością zdarza się, że często we własnym osądzie siebie zwycięża poniekąd zarażenie, jakie w nas wywołuje zachowanie innych wobec nas; że ich obraz aksjologiczny (Wertbild) nas samych jakby zasłania bez­pośrednią, w czucia własnej wartości daną wartość, skry­wając ją przed nami. Tak bywało np., gdy przy okazji średniowiecznych procesów czarownic wiele z nich czuło się nawet winnymi czarów i słusznie skazanymi na śmierć. Lecz czyż nie jest to właśnie złudzeniem własnego sumienia, zasłonięciem danej w nim wartości przez sugestię społeczną? Według Adama Smitha, człowiek niesłusznie osądzony, którego cały świat uważa za winnego, musiałby również czuć się winnym; ba, on przez to byłby (abstrahując od pomyłek na temat stanu faktycznego) „winny”! Na pewno tak nie jest.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *